Bài 1: Giới thiệu về Mật mã học

1. Tại sao cần mật mã học?

Cryptology = Cryptography + Cryptanalysis
Cryptography (“secret writing”): nghiên cứu cách bảo vệ thông tin bằng mã hóa.
Cryptanalysis: nghiên cứu cách phá vỡ mã hóa để tiết lộ thông tin bí mật.

Dữ liệu tồn tại ở 3 trạng thái cần bảo vệ:

┌────────────────────────────────────────────────┐
│              3 Trạng thái của Dữ liệu          │
├──────────────────┬──────────────────────────────┤
│ Transmission     │ Đang truyền qua mạng          │
│ Storage          │ Đang lưu trữ trên đĩa/DB      │
│ Processing       │ Đang xử lý trong RAM/CPU      │
└──────────────────┴──────────────────────────────┘

2. Mô hình phòng thủ theo chiều sâu (Defense in Depth)

graph TD A[HACKER] --> B[FIREWALL] B --> C[IDS/IPS] C --> D[AUTHENTICATION] D --> E[AUTHORIZATION] E --> F[CRYPTOGRAPHY] F --> G[Asset - Tài sản cần bảo vệ]

3. Các mục tiêu bảo mật trong mật mã học

Mục tiêu	Mô tả	Ví dụ triển khai
Confidentiality	Chỉ người được phép mới đọc được dữ liệu	AES, RSA encryption
Integrity	Dữ liệu không bị sửa đổi trái phép	SHA-256, HMAC
Authentication	Xác minh danh tính người dùng/thiết bị	Digital Certificate, Kerberos
Non-repudiation	Không thể phủ nhận hành động đã thực hiện	Digital Signature
Availability	Hệ thống luôn sẵn sàng phục vụ	Kết hợp với các giải pháp khác
Privacy	Bảo vệ thông tin cá nhân	GDPR compliance + encryption

4. Các công cụ/cơ chế mật mã học

mindmap root((Cryptography)) Cipher Systems Symmetric AES DES Stream Cipher Asymmetric RSA ECC CRYSTALS-KYBER Hash Functions SHA-256 SHA-3 MD5 cũ/yếu MAC HMAC CMAC Digital Signature RSA-PSS ECDSA EdDSA