SQL
├── DDL – Data Definition Language      → Định nghĩa cấu trúc
├── DML – Data Manipulation Language    → Thao tác dữ liệu
├── DQL – Data Query Language           → Truy vấn dữ liệu
└── DCL – Data Control Language         → Kiểm soát quyền truy cập

CREATE TABLE <Tên_bảng> (
    <Tên_cột_1> <Kiểu_dữ_liệu> [<Ràng buộc trên cột>],
    <Tên_cột_2> <Kiểu_dữ_liệu> [<Ràng buộc trên cột>],
    ...
    [<Ràng buộc trên bảng>]
);

KHACHHANG (MaKH, HoTen, DChi, SoDT, NgSinh, DoanhSo, NgDK, CMND)
NHANVIEN  (MaNV, HoTen, NgVL, SoDT)
SANPHAM   (MaSP, TenSP, DVT, NuocSX, Gia)
HOADON    (SoHD, NgHD, MaKH, MaNV, TriGia)
CTHD      (SoHD, MaSP, SoLuong)

ALTER TABLE <Tên_bảng> ADD <Tên_cột> <Kiểu_dữ_liệu>;

-- VD4: Thêm cột GHI_CHU vào bảng KHACHHANG
ALTER TABLE KHACHHANG ADD GHI_CHU varchar(20);

ALTER TABLE <Tên_bảng> ALTER COLUMN <Tên_cột> <Kiểu_DL_mới>;

-- VD5: Đổi GHI_CHU sang nvarchar(50) để hỗ trợ Unicode
ALTER TABLE KHACHHANG ALTER COLUMN GHI_CHU nvarchar(50);

ALTER TABLE <Tên_bảng> DROP COLUMN <Tên_cột>;

-- VD6: Xoá cột GHI_CHU
ALTER TABLE KHACHHANG DROP COLUMN GHI_CHU;

ALTER TABLE <Tên_bảng>
ADD CONSTRAINT <Tên_RBTV>
    PRIMARY KEY (<cột>) |
    FOREIGN KEY (<cột>) REFERENCES <Bảng_tham_chiếu>(<Cột_khoá_chính>) |
    UNIQUE (<cột>) |
    CHECK (<điều kiện>);

-- VD7: Thêm khoá chính cho NHANVIEN
ALTER TABLE NHANVIEN ADD CONSTRAINT PK_NV PRIMARY KEY (MaNV);

-- VD8: Thêm khoá ngoại từ CTHD đến SANPHAM
ALTER TABLE CTHD ADD CONSTRAINT FK_CTHD_SP
    FOREIGN KEY (MaSP) REFERENCES SANPHAM(MaSP);

-- VD9: Ràng buộc CHECK – giá sản phẩm tối thiểu 500
ALTER TABLE SANPHAM ADD CONSTRAINT Check_Gia CHECK (Gia >= 500);

-- VD10: CMND của khách hàng phải duy nhất
ALTER TABLE KHACHHANG ADD CONSTRAINT Unique_CMND UNIQUE (CMND);

ALTER TABLE <Tên_bảng> DROP CONSTRAINT <Tên_RBTV>;

-- VD11: Xoá ràng buộc Check_Gia
ALTER TABLE SANPHAM DROP CONSTRAINT Check_Gia;

DROP TABLE <Tên_bảng>;

-- VD12: Xoá bảng SANPHAM
DROP TABLE SANPHAM;

INSERT INTO <Tên_bảng> [(<danh sách cột>)]
VALUES (<danh sách giá trị>);

-- VD13: Thêm một sản phẩm (chỉ định tên cột)
INSERT INTO SANPHAM (MaSP, TenSP, DVT, NuocSX, Gia)
VALUES ('BC01', 'But chi', 'cay', 'Singapore', 3000);

-- Hoặc không cần chỉ định tên cột (nếu nhập đủ tất cả cột theo thứ tự)
INSERT INTO SANPHAM
VALUES ('BC01', 'But chi', 'cay', 'Singapore', 3000);

INSERT INTO SANPHAM (MaSP, TenSP, DVT, NuocSX, Gia)
VALUES
    ('BC01', 'But chi', 'cay', 'Singapore', 3000),
    ('BB01', 'But bi',  'cay', 'Thai Lan',  3500),
    ('BC02', 'But chi', 'cay', 'Thai Lan',  2500);

-- VD15: Chép dữ liệu từ SANPHAM sang SANPHAM_Sing (bảng đã tồn tại)
INSERT INTO SANPHAM_Sing
SELECT * FROM SANPHAM WHERE NuocSX = 'Singapore';

-- VD16: Tạo bảng mới và chép dữ liệu vào cùng lúc (bảng chưa tồn tại)
SELECT * INTO SANPHAM_Sing FROM SANPHAM WHERE NuocSX = 'Singapore';

UPDATE <Tên_bảng>
SET <cột_1> = <giá_trị_mới_1>, <cột_2> = <giá_trị_mới_2>, ...
[WHERE <Điều kiện>];

-- VD17: Tăng 5% giá TẤT CẢ sản phẩm
UPDATE SANPHAM SET Gia = Gia * 1.05;

-- VD18: Giảm 10% giá chỉ những sản phẩm của Trung Quốc
UPDATE SANPHAM SET Gia = Gia * 0.9 WHERE NuocSX = 'Trung Quoc';

DELETE FROM <Tên_bảng> [WHERE <Điều kiện>];

-- VD19: Xoá TẤT CẢ khách hàng
DELETE FROM KHACHHANG;

-- VD20: Xoá sản phẩm Trung Quốc có giá dưới 5000
DELETE FROM SANPHAM WHERE NuocSX = 'Trung Quoc' AND Gia < 5000;

SELECT [DISTINCT] <danh sách cột / hàm>
FROM   <danh sách bảng>
[WHERE   <điều kiện lọc dòng>]
[GROUP BY <danh sách cột gom nhóm>]
[HAVING  <điều kiện lọc nhóm>]
[ORDER BY <cột sắp xếp> [ASC | DESC]];

-- Hàm chuỗi
LEFT(str, n)         -- Lấy n ký tự từ bên trái
RIGHT(str, n)        -- Lấy n ký tự từ bên phải
SUBSTRING(str, pos, len)
UPPER(str) / LOWER(str)
REPLACE(str, old, new)
CONCAT(str1, str2)

-- Hàm số
ABS(x)              -- Giá trị tuyệt đối
ROUND(x, n)         -- Làm tròn n chữ số thập phân
SQRT(x)             -- Căn bậc hai
POWER(x, n)         -- Luỹ thừa

-- Hàm ngày
DAY(date)  MONTH(date)  YEAR(date)

-- Hàm tổng hợp (aggregate)
MIN(col)  MAX(col)  AVG(col)  SUM(col)  COUNT(col)

-- VD23: Liệt kê toàn bộ thông tin nhân viên
SELECT * FROM NHANVIEN;

-- VD24: Liệt kê nhân viên nam, đổi tên cột hiển thị
SELECT MaNV AS 'Ma NV', HoTen AS 'Ho va Ten NV'
FROM NHANVIEN
WHERE GT = 'Nam';

-- VD25: Lương tăng 20% (tính toán trực tiếp trong SELECT)
SELECT MaNV, HoTen, Luong * 1.2 AS 'Luong tam tinh'
FROM NHANVIEN
WHERE Phong = 'PB01';

-- VD26: Lấy năm sinh từ cột ngày
SELECT MaNV, HoTen, YEAR(NgSinh) AS 'Nam Sinh'
FROM NHANVIEN WHERE GT = 'Nam';

-- VD27: Các mức lương khác nhau, sắp xếp giảm dần
SELECT DISTINCT Luong AS 'Muc Luong'
FROM NHANVIEN
ORDER BY Luong DESC;

-- VD29: Tìm nhân viên họ Nguyen, tên An
SELECT MaNV, HoTen FROM NHANVIEN
WHERE HoTen LIKE 'Nguyen%An';
-- '%' đại diện bất kỳ chuỗi ký tự nào (kể cả rỗng)
-- '_' đại diện đúng 1 ký tự bất kỳ

-- VD30: Nhân viên thuộc phòng PB01 hoặc PB02
SELECT MaNV, HoTen FROM NHANVIEN
WHERE Phong IN ('PB01', 'PB02');
-- Tương đương: WHERE Phong = 'PB01' OR Phong = 'PB02'

-- VD33: Nhân viên có lương từ 5 đến 8 triệu
SELECT MaNV, HoTen, Luong FROM NHANVIEN
WHERE Luong BETWEEN 5000000 AND 8000000;

-- VD34: Nhân viên có người quản lý trực tiếp (MaNQL khác NULL)
SELECT MaNV, HoTen FROM NHANVIEN
WHERE MaNQL IS NOT NULL;

-- VD31 – Cách 1: dùng INNER JOIN ... ON
SELECT MaNV, HoTen, TenPH
FROM NHANVIEN INNER JOIN PHONGBAN
    ON NHANVIEN.Phong = PHONGBAN.MaPH;

-- VD31 – Cách 2: điều kiện kết ở WHERE (cú pháp cũ, vẫn hợp lệ)
SELECT MaNV, HoTen, TenPH
FROM NHANVIEN NV, PHONGBAN PB
WHERE NV.Phong = PB.MaPH;

-- VD32: Nhân viên phòng Kế toán (kết bảng + lọc thêm)
SELECT MaNV, HoTen, TenPH
FROM NHANVIEN NV, PHONGBAN PB
WHERE NV.Phong = PB.MaPH AND TenPH = N'Kế toán';
-- Lưu ý: tiền tố N'' cho chuỗi Unicode tiếng Việt

(Câu truy vấn 1)
UNION | INTERSECT | EXCEPT
(Câu truy vấn 2)

-- VD38: Nhân viên thực hiện DA01 HOẶC DA02
(SELECT MaNV FROM PHANCONG WHERE MaDA = 'DA01')
UNION
(SELECT MaNV FROM PHANCONG WHERE MaDA = 'DA02');

-- VD39: Nhân viên thực hiện CẢ DA01 VÀ DA02
(SELECT MaNV FROM PHANCONG WHERE MaDA = 'DA01')
INTERSECT
(SELECT MaNV FROM PHANCONG WHERE MaDA = 'DA02');

-- VD40: Nhân viên thực hiện DA01 NHƯNG KHÔNG thực hiện DA02
(SELECT MaNV FROM PHANCONG WHERE MaDA = 'DA01')
EXCEPT
(SELECT MaNV FROM PHANCONG WHERE MaDA = 'DA02');

-- VD41: Nhân viên KHÔNG tham gia đề án nào
(SELECT MaNV, HoTen FROM NHANVIEN)
EXCEPT
(SELECT NV.MaNV, HoTen FROM NHANVIEN NV, PHANCONG PC
 WHERE NV.MaNV = PC.MaNV);

-- VD39 – Cách 2: Nhân viên thực hiện cả DA01 và DA02
SELECT MaNV FROM PHANCONG
WHERE MaDA = 'DA01'
  AND MaNV IN (
      SELECT MaNV FROM PHANCONG WHERE MaDA = 'DA02'
  );

-- VD41 – Cách 2: Nhân viên không tham gia đề án nào
SELECT MaNV, HoTen FROM NHANVIEN
WHERE MaNV NOT IN (SELECT MaNV FROM PHANCONG);

-- VD39 – Cách 3: dùng EXISTS (truy vấn con có tương quan - correlated)
SELECT MaNV FROM PHANCONG PC_DA1
WHERE MaDA = 'DA01'
  AND EXISTS (
      SELECT * FROM PHANCONG PC_DA2
      WHERE MaDA = 'DA02' AND PC_DA2.MaNV = PC_DA1.MaNV
  );

-- VD41 – Cách 3: dùng NOT EXISTS
SELECT MaNV, HoTen FROM NHANVIEN NV
WHERE NOT EXISTS (
    SELECT * FROM PHANCONG PC WHERE NV.MaNV = PC.MaNV
);

-- VD42: Nhân viên có lương cao hơn TẤT CẢ nhân viên phòng Kế toán
SELECT MaNV, HoTen FROM NHANVIEN
WHERE Luong > ALL (
    SELECT Luong
    FROM NHANVIEN NV, PHONGBAN PB
    WHERE NV.Phong = PB.MaPH AND TenPH = 'Ke Toan'
);
-- Tương đương: Luong > MAX(lương phòng Kế toán)

SELECT MaNV, HoTen FROM NHANVIEN NV
WHERE NOT EXISTS (          -- Không có đề án nào...
    SELECT * FROM DEAN DA
    WHERE NOT EXISTS (      -- ...mà NV chưa tham gia
        SELECT * FROM PHANCONG PC
        WHERE PC.MaDA = DA.MaDA AND PC.MaNV = NV.MaNV
    )
);

SELECT NV.MaNV, HoTen, COUNT(MaDA) AS SLDATG
FROM NHANVIEN NV, PHANCONG PC
WHERE NV.MaNV = PC.MaNV
GROUP BY NV.MaNV, HoTen
HAVING COUNT(MaDA) = (SELECT COUNT(MaDA) FROM DEAN);

-- VD44: Thống kê lương toàn công ty
SELECT MAX(Luong), MIN(Luong), AVG(Luong) FROM NHANVIEN;

-- VD45: Thống kê lương riêng phòng PB01
SELECT MAX(Luong), MIN(Luong), AVG(Luong)
FROM NHANVIEN WHERE Phong = 'PB01';

-- VD46: Thống kê lương theo từng phòng
SELECT Phong, MAX(Luong), MIN(Luong), AVG(Luong)
FROM NHANVIEN
GROUP BY Phong;

-- VD47: Số nhân viên từng phòng (kết 2 bảng trước khi gom nhóm)
SELECT PB.MaPH, TenPH, COUNT(MaNV) AS SLNV
FROM NHANVIEN NV, PHONGBAN PB
WHERE NV.Phong = PB.MaPH
GROUP BY PB.MaPH, TenPH;

-- VD48: Phòng có hơn 10 nhân viên, sắp xếp giảm dần
SELECT PB.MaPH, TenPH, COUNT(MaNV) AS SLNV
FROM NHANVIEN NV, PHONGBAN PB
WHERE NV.Phong = PB.MaPH
GROUP BY PB.MaPH, TenPH
HAVING COUNT(MaNV) > 10
ORDER BY COUNT(MaNV) DESC;

-- VD49: 3 phòng có nhiều nhân viên nhất
SELECT TOP 3 PB.MaPH, TenPH, COUNT(MaNV) AS SLNV
FROM NHANVIEN NV, PHONGBAN PB
WHERE NV.Phong = PB.MaPH
GROUP BY PB.MaPH, TenPH
ORDER BY COUNT(MaNV) DESC;

-- VD50: Phòng ban có đông nhân viên nhất (có thể hoà)
-- Cách 2: TOP 1 WITH TIES
SELECT TOP 1 WITH TIES PB.MaPH, TenPH, COUNT(MaNV) AS SLNV
FROM NHANVIEN NV, PHONGBAN PB
WHERE NV.Phong = PB.MaPH
GROUP BY PB.MaPH, TenPH
ORDER BY COUNT(MaNV) DESC;

-- Cách 1: dùng HAVING + ALL
SELECT PB.MaPH, TenPH, COUNT(MaNV) AS SLNV
FROM NHANVIEN NV, PHONGBAN PB
WHERE NV.Phong = PB.MaPH
GROUP BY PB.MaPH, TenPH
HAVING COUNT(MaNV) >= ALL (
    SELECT COUNT(MaNV) FROM NHANVIEN GROUP BY Phong
);

-- VD41 – Cách 4: dùng LEFT OUTER JOIN để tìm nhân viên không có đề án
SELECT NV.MaNV, HoTen
FROM NHANVIEN NV LEFT OUTER JOIN PHANCONG PC
    ON NV.MaNV = PC.MaNV
WHERE MaDA IS NULL;